جوانان و تحقق تمدن نوین اسلامی

خبرگزاری حوزه | نهضت اسلامی امام راحل (ره) از نخستین روزهای شکل‌گیری، نهضتی جوان‌محور و مبتنی بر انرژی، ایمان و خلاقیت نسل جوان بوده است. نگاهی منصفانه به تاریخ انقلاب اسلامی به‌روشنی نشان می‌دهد که جوانان نه‌تنها در پیروزی انقلاب نقش محوری ایفا کردند، بلکه در تداوم، تثبیت و پیشرفت آن نیز همواره در خط مقدم حضور داشته‌اند. از روزهای پرشور مبارزات مردمی علیه رژیم طاغوت، تا دفاع مقدس، و از عرصه‌های علمی و فناورانه تا میدان‌های فرهنگی و اجتماعی، هر جا که میدان به جوانان سپرده شد و مدیریت با روحیه جوانی همراه گردید، موفقیت‌ها یکی پس از دیگری رقم خورد و قله‌هایی فتح شد که زمانی دست‌نیافتنی به نظر می‌رسید.

تجربه تاریخی انقلاب اسلامی به ما آموخته است که هرگاه فکر جوان، با جسارت، نوآوری و روحیه خطرپذیریِ مسئولانه، سکان هدایت امور را در دست گرفته، حرکت رو به جلو شتاب گرفته است. در مقابل، هر جا که نگاه محافظه‌کارانه، محتاطِ بیش از حد و خسته از ریسک، جایگزین جسارت جوانی شده و جوانان از عرصه کنش و تصمیم‌سازی کنار گذاشته شده‌اند، نوعی رکود، ایستایی و ناتوانی در تحقق اهداف بلند انقلاب پدید آمده است. این نه به معنای نفی تجربه و عقلانیت، بلکه به معنای نقد «پیرسالاریِ محافظه‌کارانه»‌ای است که به‌جای اعتماد به نسل نو، به حفظ وضع موجود دل خوش می‌کند.

انقلاب اسلامی برای بالندگی و پیشرفت، بیش از هر چیز نیازمند شور جوانی، جسارت جوانی و نشاط جوانی است؛ البته شور و جسارتی که در کنار حکمت، عقلانیت و هدایت الهی قرار گیرد. جوانِ انقلابی، اگرچه پرانرژی و مطالبه‌گر است، اما هنگامی که این انرژی با ایمان عمیق، بصیرت سیاسی و اخلاق اسلامی همراه شود، به نیرویی تمدن‌ساز تبدیل خواهد شد. قرآن کریم نیز با نگاهی عمیق و الهی به جایگاه جوانان، در داستان اصحاب کهف، آنان را الگوی ایمان، شجاعت و رشد معرفی می‌کند. آنجا که می‌فرماید:

«إِذْ أَوَی ٱلْفِتْیَةُ إِلَی ٱلْکَهْفِ فَقَالُواْ رَبَّنَآ ءَاتِنَا مِن لَّدُنکَ رَحْمَةࣰ وَهَیِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدࣰا»

قرآن از جوانانی سخن می‌گوید که در اوج فشار و تهدید، به خدا پناه بردند و نه‌تنها رحمت الهی، بلکه «رشد» و راهبری صحیح را طلب کردند؛ نشانه‌ای روشن از اینکه جوانی، اگر با توکل و ایمان همراه باشد، منشأ هدایت و پیشرفت خواهد شد.

در فرهنگ شیعی نیز الگوی جوان تراز، به‌روشنی در شخصیت‌هایی چون حضرت علی‌اکبر (ع) متجلی است؛ جوانی که در عین شجاعت و دلاوری، از ایمان عمیق، اخلاق کریمانه، بصیرت سیاسی و اطاعت آگاهانه از امام زمان خویش برخوردار بود. چنین جوانی نه احساسیِ بی‌محابا، بلکه مسئول، هوشمند و هدفمند است. اگر امروز پیران خسته و مصلحت‌سنج، به‌جای بستن میدان، به جوانانی با این مختصات اعتماد کنند و عرصه‌های فتح‌نشده انقلاب اسلامی را در اختیار آنان قرار دهند، بی‌تردید شاهد جهش‌هایی بزرگ خواهیم بود.

شرط این پیشرفت شگرف، آن است که مدیران پا به سن گذاشته، زنجیر احتیاط افراطی را از پای خود باز کنند و از ترس خطا، فرصت تجربه را از جوانان نگیرند. اعتماد به جوانان، به معنای حذف تجربه نیست، بلکه به معنای انتقال تجربه در میدان عمل و کنار جوانان است. اگر چنین پیوندی میان تجربه و جسارت شکل گیرد، آینده‌ای درخشان پیش روی کشور قرار خواهد گرفت؛ آینده‌ای که در آن، دستاوردهای گذشته در برابر پیشرفت‌های نوین، ناچیز جلوه خواهد کرد و انقلاب اسلامی بار دیگر نشان خواهد داد که زنده، پویا و جوان باقی مانده است.

محمود سواری